← Terug naar de encyclopedie

Tijgeroog begint als crocidoliet, een vezelig blauw mineraal uit de asbestfamilie. Over miljoenen jaren dringt kwarts de vezelbundels binnen en versteent ze volledig. Het ijzer oxideert daarbij tot goudbruin. Wat overblijft is massief kwarts met de oude vezelstructuur er als een fossiel in bewaard. In gepolijste vorm zitten de vezels volledig in het kwarts opgesloten; de steen is daardoor veilig om te dragen.

Vrijwel alle tijgeroog op de markt komt uit de Noord-Kaap in Zuid-Afrika, uit de droge heuvelruggen rond Prieska en Griekwastad. Daar liggen de goudbruine banden soms centimeters dik tussen lagen roodbruine jaspis. Kleinere vindplaatsen zijn bekend in West-Australië en India, maar de Zuid-Afrikaanse steen bepaalt het beeld in de handel.

Kantel een gepolijste tijgeroog onder een lamp en er schuift een smalle baan van licht over het oppervlak. Dat is chatoyance, het kattenoog-effect. De baan ontstaat doordat de versteende vezels strak parallel liggen. Ze kaatsen het licht terug als duizenden minuscule spiegeltjes. Bij elke draai van je pols verspringt de streep.

De kleur loopt van goudbruin naar roodbruin: het bruin van sterke thee met een streep honing erdoor. Hardheid 7 op de schaal van Mohs, krasvast genoeg voor een ring die dagelijks meegaat. Valkenoog is de blauwgrijze verwant. Daarin is het ijzer nog niet geoxideerd en schemert de oorspronkelijke kleur van de crocidoliet nog door.